Τρίτη, 15 Δεκεμβρίου 2020 11:23

Καινοτόμος έρευνα στην αποθήκευση δημητριακών υλοποιεί ο ΘΕΣγη

wheat thesgi wheat thesgi THESGI

Προστασία και διασφάλιση της ποιότητας των δημητριακών με τη χρήση της γης διατόμων

Ο Συνεταιρισμός Αγροτών Θεσσαλίας, ΘΕΣγη ιδρύθηκε το 2013 και ολοένα αυξάνει την εμπορική του δραστηριότητα στον τομέα των δημητριακών στοχεύοντας σε επιτυχημένα μοντέλα συμβολαιακής γεωργίας. Στις 12 Μαίου 2020 ξεκίνησε το καινοτόμο έργο με τίτλο «Προστασία των αποθηκευμένων δημητριακών με τη χρήση γης διατόμων» και ακρωνύμιο DiatomiteThem. Το έργο υλοποιείται στα πλαίσια του Β’ κύκλου της δράσης Ερευνώ-Δημιουργώ-Καινοτομώ. Η αναμενόμενη διάρκεια του είναι 30 μήνες και ο προβλεπόμενος συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 379.300,00 ευρώ.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του συνεταιρισμού, κ. Παναγιώτη Καλφούντζο: “Ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα στην αγορά δημητριακών είναι η λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχου της ποιότητας παραγωγής από την σπορά μέχρι την παράδοση του τελικού προϊόντος. Σε αυτήν την κατεύθυνση, το τμήμα δημητριακών του ΘΕΣγη προχωρά στο τελευταίο στάδιο του κύκλου ζωής των προϊόντων και μελετά την σωστή αποθήκευση των δημητριακών”.

Η συγκομιδή των δημητριακών γίνεται μια φορά ετησίως συγκεντρώνοντας ταυτόχρονα μεγάλες ποσότητες προϊόντος, ενώ η χρήση τους μπορεί να γίνει σταδιακά σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς. Επομένως, η αποθήκευση είναι πολύ συνηθισμένη τακτική στην διαχείριση δημητριακών. Απαιτείται ωστόσο ιδιαίτερη προσοχή γιατί προσβάλλονται κατά το στάδιο της επεξεργασίας και αποθήκευσής τους από διάφορα είδη εντόμων που υποβαθμίζουν το προϊόν. Για την προστασία των προϊόντων αυτών χρησιμοποιούνται κυρίως εγκεκριμένα χημικά σκευάσματα. Εξαιτίας της συχνής τους χρήσης, τα έντομα αναπτύσσουν ανθεκτικότητα στα σκευάσματα, τα οποία σταματούν να είναι αποτελεσματικά με την πάροδο του χρόνου.

Μπορεί να υπάρχουν όμως και εναλλακτικοί τρόποι καταπολέμησης των εντόμων που να μην βασίζονται στα χημικά. Μια τέτοια μέθοδος είναι η εφαρμογή της γης διατόμων, ενός ορυκτού, το οποίο ήδη έχει βρει πολλές χρήσεις στη γεωργία (σαν εδαφοβελτιωτικό), στην κτηνοτροφία (σαν πρόσθετο στις ζωοτροφές) αλλά και στην ανθρώπινη διατροφή (σε επεξεργασμένα τρόφιμα αφού έχει μηδενική τοξικότητα για τον άνθρωπο).

Τι είναι τα διάτομα;

Τα διάτομα είναι μονοκύτταρα φυτοπλαγκτόν. Υπάρχουν περισσότερα από 40.000 είδη, με τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά

Η γη διατόμων:

Είναι μη τοξική για τον άνθρωπο και τα θερμόαιμα

Δεν αφήνει υπολείμματα στο προϊόν

Αφαιρείται κατά την επεξεργασία

Είναι αδρανής ύλη, δεν αλληλεπιδρά με τα τρόφιμα

Φθηνή στη παραγωγή και την εφαρμογή

Παρέχει προστασία για μεγάλο χρονικό διάστημα

Στο ερευνητικό έργο που υλοποιεί ο ΘΕΣγη, θα αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της γης διατόμων εναντίον των εντόμων αλλά και των μικροβίων στα αποθηκευμένα δημητριακά. Θα μελετηθεί επίσης η επίδραση της γης διατόμων στα χαρακτηριστικά των προϊόντων, ενώ θα εκτιμηθούν και τα οικονομικά μεγέθη της χρήσης της. Πολύτιμοι συνεργάτες στην προσπάθειας μας είναι τα Εργαστήρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Το Εργαστήριο Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας θα εκτελέσει τις απαιτούμενες διενέργειες βιοδοκιμών για την αποτύπωση των αποτελεσμάτων της γης διατόμων στην αποθήκευση των δημητριακών. Σύμφωνα με τον καθηγητή κ. Χρήστο Αθανασίου: “H γη διατόμων είναι ένα από τα ασφαλέστερα και πιο αποτελεσματικά φυσικά εντομοκτόνα. Η εντομοκτόνος δράση της είναι πιθανό να παραμείνει αναλλοίωτη για μεγάλο χρονικό διάστημα, προσφέροντας μια μακράς διάρκειας προστασία από εντομολογικούς εχθρούς. Δεδομένου ότι ευρέως χρησιμοποιούμενα χημικά εντομοκτόνα, όπως η φωσφίνη, δεν έχουν υπολειμματική διάρκεια και εντομολογικές προσβολές μπορεί να εμφανιστούν μετά από λίγες εβδομάδες εφαρμογής, η υπολειμματική δράση αυτών των φυσικών και ακίνδυνων για την υγεία σκευασμάτων είναι σίγουρα ένα επιθυμητό χαρακτηριστικό”.

To Εργαστήριο Αγροτικής Οικονομίας και Καταναλωτικής Συμπεριφοράς θα αναλάβει την αξιολόγηση του οικονομικού και κοινωνικού αποτυπώματος της εφαρμογής γης διατόμων για την προστασία των δημητριακών. Σύμφωνα με τον καθηγητή κ. Γεώργιο Βλόντζο: “Το κοινωνικό-οικονομικό πλαίσιο που διαμορφώνεται ως αποτέλεσμα της έντονης ύφεσης, η οποία έπληξε και συνεχίζει να πλήττει την οικονομία της χώρας, δυσκολεύει την μέχρι πρότινος, εκτεταμένη χρήση χημικών εντομοκτόνων στα αποθηκευμένα δημητριακά. Όμως, η δύσκολη αυτή κατάσταση μπορεί να μετασχηματιστεί σε κίνητρο του εγχώριου αγροτικού τομέα, για εντοπισμό και μακροχρόνια αξιοποίηση φθηνών και ακίνδυνων για την υγεία εντομοκτόνων, όπως η γη διατόμων. Η χρήση τέτοιων σκευασμάτων εναρμονίζεται με την παγκόσμια τάση για τις περιβαλλοντικές αξίες και την βιολογική γεωργία, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να κατευνάσει την δημόσια ανησυχία για τους κινδύνους κατανάλωσης προϊόντων που φέρουν υπολείμματα χημικών”.

Τα αποτελέσματα που θα εξαχθούν στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου DiatomiteThem αναμένεται να δώσουν το έναυσμα για την περαιτέρω χρήση της γης διατόμων σε φυτοϋγειονομικές εφαρμογές και εφαρμογές απεντομώσεων τροφίμων. Πέρα από τα επιστημονικά αποτελέσματα, εκτιμάται ότι η εφαρμογή αυτή έχει εξαιρετικές εμπορικές προοπτικές αξιοποίησης, ως εναλλακτική μέθοδος απεντόμωσης, που θα αντικαταστήσει έως ένα βαθμό τις εντομοκτόνες ουσίες που είναι τοξικές στα θηλαστικά, δρουν αρνητικά στο περιβάλλον και επηρεάζουν αρνητικά το προϊόν (υπολείμματα).

Η γη διατόμων είναι πιθανώς ο ορισμός των «φυσικών εντομοκτόνων» στην προστασία των αποθηκευμένων προϊόντων. Δεδομένου ότι ο μηχανισμός δράσης των φυσικών αυτών πυριτικών ορυκτών είναι μηχανικός και μη εξειδικευμένος, η ανάπτυξη ανθεκτικότητας από τα έντομα δεν είναι δυνατή. Παράλληλα, θεωρείται ότι η εντομοκτόνος δράση αυτών δεν μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου, και συνεπώς, μπορούν να παράσχουν μακροπρόθεσμη προστασία ενάντια στα έντομα. Αυτό αποτελεί και ζήτημα μείζονος σημασίας, ιδιαίτερα επειδή η μακροχρόνια υπολειμματικότητα είναι ανεπιθύμητη στην περίπτωση των χημικών εντομοκτόνων. Πέρα από την εφαρμογή σκευασμάτων γης διατόμων σε σπόρους δημητριακών ή άλλων αποθηκευμένων προϊόντων, εφαρμογή μπορεί να γίνει και σε άδεια αποθήκη ή σιλό, οι επιφάνειες των οποίων αφορούν ως επί το πλείστων τσιμέντο ή ατσάλι, αντίστοιχα.

Η γενικώς κρυπτική συμπεριφορά των εντόμων αποθηκών να αναζητούν καταφύγια με την μορφή ρωγμών κ.α., συνεπάγει την πλήρη ή μερική αποφυγή της έκθεσής τους σε εντομοκτόνα, συμπεριφορά ωστόσο που αποδείχθηκε ότι δεν επηρεάζει την εντομοκτόνο δράση της γης διατόμων. Έτσι, διάφορες μέθοδοι και εργαλεία για την σωστή και ομοιόμορφη επίπαση στον χώρο έχουν χρησιμοποιηθεί με επιτυχία. Από την άλλη πλευρά, η χρήση της γης διατόμων σε συνδυασμό με άλλες μεθόδους απεντόμωσης που εφαρμόζονται ως επί το πλείστων σε βιομηχανικές μονάδες και αποθήκες, είναι εφικτή και μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για μια ολοκληρωμένη προστασία. Εν κατακλείδι, η περαιτέρω διερεύνηση της χρήσης σκευασμάτων γης διατόμων, θέτει γερές βάσεις για μελλοντική χρήση των φυσικών πυριτικών ορυκτών σε εμπορική κλίμακα.

Σύντομα θα αναρτηθεί η ιστοσελίδα του έργου όπου θα φιλοξενεί τις εξελίξεις και τα παραγόμενα αποτελέσματα των δράσεων. Έχει ήδη δημιουργηθεί σελίδα του έργου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Twitter: https://twitter.com/DiatomiteThem

Facebook: https://www.facebook.com/DiatomiteThem

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με την ερευνητική ομάδα του έργου ή να μοιραστείτε σχετικές πληροφορίες στην διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

® Πρωτότυπη δημοσίευση του άρθρου στο 10ο τεύχος του περιοδικού Γεωργία και Κτηνοτροφία, Νοέμβριος 2020

Στοιχεία Επικοινωνίας

  3ο Χ.Λ.Μ. Λάρισας - Βόλου, Τ.Κ. 41336, Λάρισα, Ελλάδα

 info@thesgi.gr

 +30 2410 579904

 +30 2410 579905

Social Media

ΚΑΙΡΟΣ